podstawa prawna:
art. 47 ust. 1a ustawy Prawo przedsiębiorców (Dz. U. 2025 poz. 1480 z późn. zm. - dalej Pp.)
I. Przyjmuje się kategorię ryzyka wysokiego dla wszystkich przedsiębiorców, którzy wprowadzają do obrotu lub udostępniają na rynku wyroby budowlane:
- objęte grupami ryzyka, określonymi w rocznym zbiorczym planie kontroli,
- dla których wynik badania próbek pobranych przez organy nadzoru rynku wyrobów budowlanych wskazał na niespełnienie deklarowanych właściwości,
- w odniesieniu do których organ dysponuje informacją z rynku o możliwych niebezpieczeństwach i niezgodnościach wyrobu budowlanego.
II. Typowanie ryzyka do kontroli pozostałych przedsiębiorców odbywa się wg poniższych zasad.
Ustala się 3 kryteria wystąpienia możliwego ryzyka dla określenia kategorii ryzyka przedsiębiorcy. Dla każdego kryterium zidentyfikowane zostało ryzyko, a także skutek jego wystąpienia. Wpływ danego kryterium na skutek wystąpienia ryzyka został określony w trzystopniowej skali i przypisany do tego kryterium.
Kryterium I
liczba kontroli w punkcie sprzedaży w ciągu ostatnich 5 lat, które wykryły nieprawidłowości, w tym usuniętych w toku kontroli (na podstawie danych z systemu SNRWB)
Opis ryzyka
pomimo wykazywanych uprzednio nieprawidłowości przedsiębiorca w dalszym ciągu udostępnia wyroby niezgodne z ustawą o wyrobach budowlanych bądź przedsiębiorca do tej pory nie był objęty kontrolą lub nie był objęty przez ostatnie 5 lat
Waga
0,1 - do 25 % kontroli
0,5 - 26-75% kontroli
1,0 - 76-100% kontroli lub niekontrolowany
Wpływ
3 (wysoki)
Kryterium II
szacowana liczba prowadzonych punktów sprzedaży
Opis ryzyka
nieprawidłowości wykazane w jednym punkcie sprzedaży mogą mieć przełożenie na wyroby budowlane oferowane w pozostałych punktach nieobjętych kontrolą
Waga
0,1 – nie więcej niż 5 punktów
0,5 – 6-20 punktów
1,0 – nie mniej niż 21 punktów sprzedaży
Wpływ
2 (średni)
Kryterium III
szacowana liczba typów wyrobów udostępnianych lub wprowadzanych do obrotu przez przedsiębiorcę
Opis ryzyka
wyższe ryzyko wystąpienia nieprawidłowości dotyczy przedsiębiorcy posiadającego większy asortyment wyrobów budowlanych
Waga
0,1 – nie więcej niż 50 typów
1,0 – ponad 51 typów
Wpływ
1 (niski)
Ryzyko dla danego przedsiębiorcy określone zostało jako suma iloczynów wag i wpływu z poszczególnych obszarów.
Przedsiębiorca, dla którego suma punktów, w następstwie wykonanej analizy obszarów, w których mogą wystąpić wyżej wymienione ryzyka, wynosi:
0 - 1,9 – zaszeregowany zostaje do kategorii niskiej,
2 - 3,9 – zaszeregowany zostaje do kategorii średniej,
4 - 6 – zaszeregowany zostaje do kategorii wysokiej.
Organ kontroli może przeprowadzić kontrolę planową przedsiębiorcy, który został przypisany do jednej z ww. kategorii ryzyka, w przypadku:
- niskiego ryzyka – nie częściej niż raz w ciągu 5 lat;
- średniego ryzyka – nie częściej niż raz w ciągu 3 lat;
- wysokiego ryzyka – tak często, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów, z uwzględnieniem wysokiego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości oraz środków niezbędnych do jego ograniczania.
Jeżeli przedsiębiorca wykonuje działalność gospodarczą w więcej niż jednym zakładzie lub innej wyodrębnionej części przedsiębiorstwa, przepis ten stosuje się do zakładu lub części przedsiębiorstwa, za wyjątkiem kontroli działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorców oraz małych przedsiębiorców.
podstawa prawna:
konsekwencje przypisania przedsiębiorcy do właściwej kategorii ryzyka art. 55a ust. 1, 4 i 5 ustawy Pp.